De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) informeert en adviseert de regering en het parlement over grote maatschappelijke vraagstukken.
Taak
De WRR heeft tot taak om de regering en het parlement wetenschappelijk en onafhankelijk advies te geven over ontwikkelingen die de samenleving op de lange termijn kunnen beïnvloeden. De WRR wijst de regering op tegenstrijdigheden en verwachte knelpunten, formuleert probleemstellingen over grote beleidsvraagstukken, en stelt beleidsalternatieven voor.
Werkwijze
Om te komen tot een goed werkprogramma legt de WRR zijn oor regelmatig te luisteren bij bewindslieden, beleidsmakers, politici, wetenschappers en het maatschappelijk veld. Daarnaast ontvangt de WRR adviesvragen van het kabinet. Alle ideeën worden verzameld en uitgebreid besproken. Uiteindelijk beslist de raad welke onderwerpen hij op zijn agenda zet. Het gaat daarbij altijd om domein- of sectoroverstijgende vraagstukken die gericht zijn op de lange termijn.
Bij zijn onderzoek werkt de WRR samen met universiteiten, andere adviesraden, planbureaus en beleidsmakers. Door gebruik te maken van beschikbare kennisbronnen en uitgebreid met maatschappelijke partijen in te gesprek te gaan, slaat de WRR een brug tussen wetenschap en beleid. Zo zijn adviezen en verkenningen niet alleen goed onderbouwd, maar sluiten deze ook aan bij de samenleving.
Deze figuur schetst de werkwijze van de WRR aan de hand van enkele tandwielen.
Centraal in de werkwijze staat de omgeving, bijvoorbeeld burgers, regering en parlement, overheidsorganisaties, universiteiten, maatschappelijke organisaties, bedrijven en internationale instellingen.
Aan de linkerkant staat het tandwiel van de WRR. De raad informeert en adviseert regering en parlement over grote maatschappelijke vraagstukken: domein- of sectoroverstijgende vraagstukken gericht op de lange termijn.
Bij de WRR werken raadsleden afkomstig van universiteiten, onderzoekers, communicatie- medewerkers, ondersteunende medewerkers en stagiaires. In totaal zo’n 40 mensen.
De eerste stap in de werkwijze is het identificeren van thema’s.
Nieuwe adviesonderwerpen komen op de agenda van de WRR via gesprekken, signalering van maatschappelijke trends en adviesaanvragen van het kabinet. Alle ideeën worden uitgebreid besproken. Uiteindelijk beslist de raad welke onderwerpen hij op zijn agenda zet. Die onderwerpen krijgen vervolgens vorm in projectgroepen.
Projecten lopen 1 tot 3 jaar en omvatten literatuurstudie, interviews, bijeenkomsten en analyse. Ook werkt de WRR samen met universiteiten, adviesraden en planbureaus. De kwaliteit van het onderzoek wordt intern en extern getoetst. Een project kan verschillende typen publicaties opleveren.
In de communicatie daarover worden filmpjes, podcasts en infographics gebruikt. Niet ieder onderwerp leidt tot een geschreven advies. Soms kiest de WRR voor een andere vorm, zoals een bijeenkomst met leden van het kabinet, topambtenaren of experts.
De volgende stap is de landing en doorwerking van publicaties.
De WRR blijft, ook na publicatie, investeren in maatschappelijke doorwerking door presentaties te geven, deel te nemen aan bijeenkomsten en aanbevelingen toe te lichten. Alleen op WRR-adviesrapporten volgt altijd een kabinetsreactie.
Kwaliteit
De WRR vindt de kwaliteit van zijn adviesrapporten belangrijk. Daarom wordt elke publicatie aan interne en externe deskundigen voorgelegd en door hen van commentaar voorzien.
Evaluatie
Elke vijf jaar evalueert een onafhankelijke visitatiecommissie de WRR. De laatste visitatie vond plaats in 2022. De aanbevelingen van de commissie spelen een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van de organisatie.
De rapporten van de evaluatiecommissies zijn hier te vinden.
