Er is wereldwijd sprake van een geopolitisering van economische relaties. Wederzijdse economische afhankelijkheden worden steeds vaker ingezet voor geopolitieke macht. Europa is in deze situatie kwetsbaar. Hoewel de urgentie van deze problematiek gevoeld wordt, worden de Europese afhankelijkheden niet kleiner. Dit komt door twee achterliggende dynamieken: de internationale innovatierace en de scheefgetrokken internationale handel.
Er is wereldwijd een innovatierace gaande waarin niet alleen bedrijven, maar ook landen met hun innovatiesystemen met elkaar concurreren. De VS was de voorloper op technologisch gebied, maar is inmiddels op verschillende terreinen ingehaald door China. Beide landen hebben krachtige innovatiesystemen. Europa loopt op dit gebied achter.
Daarnaast is er sprake van grote onevenwichtigheden in de internationale handel. China heeft een enorm exportoverschot. Dat is geen toeval, maar het resultaat van een bewuste strategie. Het overschot is mede het gevolg van een lage binnenlandse vraag, hoge staatssubsidies en een ondergewaardeerde yuan. Als gevolg hiervan staat een groot deel van de Europese industrie onder druk.
Hoe Nederland en Europa hiermee om moeten gaan is onderwerp van een binnenkort te verschijnen WRR-rapport 'Strategisch handelen: beleid voor een geopolitieke economie'. Dit onderzoek komt voort uit een Kamermotie.
