Er is wereldwijd sprake van een geopolitisering van economische relaties. Wederzijdse economische afhankelijkheden worden steeds vaker ingezet voor geopolitieke macht. Europa is in deze situatie kwetsbaar. Hoewel de urgentie van deze problematiek gevoeld wordt, worden de Europese afhankelijkheden niet kleiner. Dit komt door twee achterliggende dynamieken: de internationale innovatierace en de scheefgetrokken internationale handel.
Wereldwijde innovatierace
In de wereldwijde innovatierace die nu gaande is, concurreren niet alleen bedrijven met elkaar, maar ook landen en hun innovatiesystemen. De VS was de voorloper op technologisch gebied, maar is inmiddels op verschillende terreinen ingehaald door China. Beide landen hebben krachtige innovatiesystemen. Europa loopt op dit gebied achter.
Beeld: © WRR
Onevenwichtige internationale handel
Daarnaast is er sprake van grote onevenwichtigheden in de internationale handel. China heeft een enorm exportoverschot. Dat is geen toeval, maar het resultaat van een bewuste strategie. Het overschot is mede het gevolg van een lage binnenlandse vraag, hoge staatssubsidies en een ondergewaardeerde yuan. Als gevolg hiervan staat een groot deel van de Europese industrie onder druk.
In het rapport 'Strategisch handelen: beleid voor een geopolitieke economie' schrijft de WRR dat Nederland en Europa op beide terreinen flinke stappen moeten zetten: er is zowel een versterking nodig van ons innovatiesysteem als antwoord op de scheeftrekking van de handel. Het rapport bespreekt verschillende mogelijke routes hiervoor en de aandachtspunten daarbij.
Dit onderzoek komt voort uit een Kamermotie.
Nieuws
Innovatie alleen is niet genoeg, ander handelsbeleid is nodig
Nu landen als China en de Verenigde Staten hun economische macht steeds vaker als geopolitiek wapen gebruiken, zijn Europa en ...
Lees verder
WRR bezoekt Brussel
De WRR gaat regelmatig op werkbezoek en bezocht dit najaar Brussel. Ook al is het regeringsbeleid primair gericht op Nederland, ...
Lees verder