Digitale ontwrichting

Ons land wordt net als veel andere landen steeds vaker geconfronteerd met verstoringen van digitale infrastructuur, zoals DDOS aanvallen op het betalingsverkeer of de digitale overheid.  Nederland is voorbereid op verschillende rampenscenario’s maar wat te doen bij een digitale ontwrichting? Wie grijpt dan in? Met welke bevoegdheid? Hoe bereiden we ons voor? Nu cyber steeds verder verknoopt raakt met fysieke infrastructuren en het sociale weefsel van onze samenleving, is cybersecurity alleen niet langer voldoende.

In 2018 startte de WRR een adviestraject over hoe Nederland kan omgaan met een mogelijke cyberramp. Voorbereiden op digitale ontwrichting verscheen september 2019 en is een ongevraagd advies van de WRR aan de Nederlandse regering. Belangrijkste conclusie: de overheid en andere belangrijke partijen zijn onvoldoende voorbereid op digitale ontwrichting. Juist deze voorbereiding is essentieel nu de digitale en fysieke wereld steeds meer met elkaar verweven raken.

Cover van WRR-rapport nr. 101
©WRR

Aanbevelingen

In het rapport Voorbereiden op digitale ontwrichting formuleert de WRR vijf aanbevelingen om Nederland en Europa beter voor te bereiden op de aanpak van een digitale ontwrichting en een publiek debat te entameren over de wijze waarop de Nederlandse samenleving is toegerust op een digitale ontwrichting:

  1. Creëer een helder afgebakende wettelijke bevoegdheid voor digitale hulptroepen.
  2. Stel in aanvulling op het huidige Cybersecuritybeeld een Cyberafhankelijkheidsbeeld op, dat inzichtelijk maakt van welke partijen, digitale processen en diensten het functioneren van vitale processen in de Nederlandse samenleving afhankelijk is.
  3. Besteed bij het beleid voor vitale infrastructuur meer aandacht aan de ketens en netwerken die vitale processen ondersteunen. Onderzoek bovendien of digitalisering het nodig maakt de prioritering van die processen aan te passen.
  4. Stimuleer onderzoek naar de haalbaarheid van een Nederlandse of Europese cyberpool om schade als gevolg van digitale ontwrichting te verzekeren.

Benut nationale en internationale incidentdata beter om lessen te trekken met het oog op  toekomstige verstoringen.

Tijdlijn adviestraject Digitale ontwrichting

In onderstaande tijdlijn zijn de activiteiten van de WRR te zien tijdens de verschillende fases van het adviestraject. Het adviestraject is afgerond en het kabinet heeft gereageerd op het rapport.