In debat over Nederland - 34

Fleur Sleegers

De toon en inhoud van de debatten over de multiculturele samenleving zijn de laatste jaren veranderd. Van links tot rechts is de politiek teruggekomen van een lang in standgehouden consensus dat de komst van migranten een verrijking van de samenleving betekende. Het inzicht dat de toegenomen culturele diversiteit en de samenleving betekende. Het inzicht dat de toegenomen culturele diversiteit en de aanwezigheid van steeds meer moslims in de Nederlandse samenleving (ook) problemen met zich mee heeft gebracht is nu uitgangspunt van de discussie. Vanaf de eeuwwisseling is de overtuiging gegroeid dat een hardere opstelling naar migranten en veeleisender beleid noodzakelijk zijn voor succesvolle integratie. Daarnaast wordt steeds meer nadruk gelegd op het belang van 'de' nationale identiteit; voor migranten om te weten in wat voor samenleving zij moeten inburgeren en voor mensen 'van hier' om met de onzekerheid van een veranderende leefomgeving om te kunnen gaan. Het multiculturalisme als ideaal heeft zijn aantrekkelijkheid voor velen vrijwel volledig verloren. Deze studie laat zien hoe een nieuw, 'harder', dominant discours is ontstaan over multiculturele samenleving en nationale identiteit, waarin cultuur en religie een prominente rol zijn gaan spelen.

De serie WRR-webpublicaties omvat studies die in het kader van de werkzaamheden van de WRR tot stand zijn gekomen. De verantwoordelijkheid voor de inhoud en de ingenomen standpunten berust bij de auteurs.