WRR - Scientific council for government policy

1998-2002

• Naar een Europabrede Unie

  In dit rapport gaat de WRR in op het proces van toetreding tot de Unie van tien Midden- en Oost-Europese landen. Het belang van deze uitbreiding is groot, maar er bestaat zorg of de toetredende landen niet in staat zijn het acquis in volle omvang over te nemen en daadwerkelijk toe te passen. Niet het gehele acquis is echter voor het functioneren van de Unie van even groot belang. Voor bepaalde beleidsgebieden moet een onderscheid worden gemaakt tussen een niet-onderhandelbaar kernacquis dat onverkort moet zijn overgenomen, en een restacquis waarvan de overname pas na toetreding kan geschieden, wel volgens een van te voren bij verdrag vastgelegd traject. more

• Stad en land in een nieuwe geografie : maatschappelijke veranderingen en ruimtelijke dynamiek

  more

• Het borgen van publiek belang

  De behartiging van publieke belangen vergt een verdeling over de publieke en de private sector. Verschillende manieren van borging van de publieke belangen worden geanalyseerd en geplaatst tegen de achtergrond van een drietal nieuwe ontwikkelingen: de internationalisering, in het bijzonder in verband met Europa, de snelle verbreiding van de informatie- en communicatietechnologie, en de toenemende professionalisering. more

• Doorgroei van arbeidsparticipatie

  In dit rapport wordt onderzocht of een verdere ontwikkeling van de arbeidsparticipatie in de komende tien à twintig jaar op arbeidsmarktexterne knelpunten zal stuiten, zoals verkeerscongestie, informele zorg, gezondheid of schoolbaarheid en inkomensverdeling. De knelpuntenanalyse wijst uit dat ten aanzien van zorg, schoolbaarheid en verkeerscongestie wel problemen te voorzien zijn, maar dat er ook nog voldoende beleidsruimte is om knelpunten te voorkomen of in elk geval te verzachten. Waar het gaat om ziekte, arbeidsuitval en arbeidsongeschiktheid is het urgent beleidsmatig in te grijpen in de bestaande regelingen. De aanstaande veroudering van de beroepsbevolking noopt tot aanvullende beleid. De naoorlogse geboortegolfgeneratie zal langer aan het werk moeten blijven dan haar voorgangers. more

• Generatiebewust beleid

  Om het Nederlandse stelsel van overdrachten tussen generaties houdbaar te laten zijn, moet een generatiebewust beleid worden gevoerd. Verdelingsvraagstukken moeten niet slechts in het heden worden bezien, maar ook moet de verdeling op lange termijn, over huidige en toekomstige generaties, worden bekeken. Indien het geheel van de overheidsverplichtingen in dat perspectief wordt beoordeeld en beheerst, kan een voldoend sterk draagvlak in stand worden gehouden om in de behoeften van opeenvolgende generaties te voorzien op de terreinen van oudedagsvoorzieningen, gezondheidszorg, onderwijs, technologie en milieu-overdrachten.
  \r more

• Ontwikkelingsbeleid en goed bestuur

  Het is noodzakelijk goed bestuur te bevorderen, niet alleen vanwege de gunstige economische effecten, maar ook in het belang van rechtstatelijkheid, mensenrechten, bestuurlijke kwaliteit en democratisering. Hiermee wordt niet afgedaan aan de oriëntatie van het ontwikkelingsbeleid op de armere landen in de wereld. Complementair aan de multilaterale inspanningen gericht op armoedevermindering, zou het Nederlandse bilaterale beleid meer reliëf aan de goedbestuursprioriteit moeten geven. Bij de landenkeuze zou dit inhouden dat voor de meest intensieve hulprelatie niet alleen landen worden gekozen die al beschikken over vormen van goed bestuur, maar dat ook landen in aanmerking komen waar de bestuurlijke situatie gebrekkig is, maar waar zich wel aangrijpingspunten tot verbetering voordoen.
  \r more

• Nederland als immigratiesamenleving

  De maatschappelijke gevolgen van een blijvende, relatief hoge immigratie en een toenemende diversiteit van immigranten zijn groot. Een immigratiesamenleving met een toenemende culturele diversiteit richt zich vooral op het versterken van de individuele zelfstandigheid van alle ingezetenen. De WRR pleit voor een overheidsprogramma dat is gericht op het bevorderen van de participatie van immigranten en dat consequent wordt uitgevoerd en gehandhaafd. Dit stelt eisen aan de immigranten enerzijds en aan de toegankelijkheid van de publieke en maatschappelijke instituties van de Nederlandse sociale rechtstaat anderzijds. Bij een immigratiesamenleving hoort voorts een pro-actief en gedifferentieerd toelatingsbeleid. more

• Van oude en nieuwe kennis : de gevolgen van ICT voor het kennisbeleid

  In dit rapport biedt de WRR een systematische analyse van de veranderingen die de ontwikkelingen op het gebied van ICT en internet aanbrengen in de traditionele kennisdomeinen: informatiegoederen, wetenschappelijk onderzoek, onderwijs, bibliotheken en archieven. Het overheidsbeleid bij implementatie van ICT moet verschuiven van direct sturend en ingrijpend naar kaderstellend en voorwaardenscheppend. Van groot belang is samenwerking. Deze samenwerking vereist dat de scheidslijnen tussen de traditioneel van elkaar afgebakende kennisdomeinen, zoals universitaire en privaat gefinancierde onderzoeksinstituten, wordt weggenomen. more

• Duurzame ontwikkeling : bestuurlijke voorwaarden voor een mobiliserend beleid

  Uitgangspunt voor de bestuurlijke vormgeving van het beleid is de vraag waar het bij de invulling van het begrip duurzaamheid nu precies over gaat. Het verdient aanbeveling om hierbij de ecologische invalshoek voorop te stellen en van daaruit de afweging met de economische en sociaal-culturele aspecten te maken. Een alomvattende doelstelling duurzame ontwikkeling is voor de ontwikkeling van beleid niet gewenst. Met betrekking tot de internationale samenwerking om de aanpak van de wereldwijde milieuproblemen in gang te zetten, ziet de raad ook mogelijkheden voor vormen van open coördinatie, in combinatie met andere bestuurlijke mechanismen, om concrete resultaten te bevorderen. more

• De toekomst van de nationale rechtsstaat

  Vanuit de fundamentele beginselen van de rechtsstaat wordt ingegaan op vormgeving en functioneren van de rechtsstaat in de huidige tijd. In het verleden is de concrete vormgeving van de rechtsstaat sterk verbonden geweest met de soevereine nationale staat. Twee recente ontwikkelingen, te weten internationalisering en individualisering, brengen daarin verandering. Op de consequenties daarvan wordt nader ingegaan Er worden aanbevelingen gedaan die beogen de beginselen van rechtsstatelijkheid ook in nieuwe omstandigheden tot hun recht te doen komen. more

• Beslissen over biotechnologie

  Het publieke debat over biotechnologie verloopt moeizaam. Er is sprake van polarisatie die onder meer voortkomt uit vaak fundamenteel verschillende maatschappelijke oriëntaties. Dit is voor de raad aanleiding om de technologie in brede zin te bestuderen en te zoeken naar meer consistentie, coherentie en coördinatie. Voor een maatschappelijk draagvlak voor toepassingen van biotechnologie is het onder meer nodig dat het publiek vertrouwen kan hebben in de instituties voor risicoafweging en risicobeheersing. In dit licht zijn onafhankelijk toezicht en de beschikbaarheid en toegankelijkheid van onafhankelijke kennis belangrijke voorwaarden. Maar ook is het belangrijk dat de overheid een duidelijk beleid voert en daarover verantwoordelijkheid aflegt. more

• Slagvaardigheid in de Europabrede Unie

  Voor behoud van de slagvaardigheid van de Europabrede Unie is meer institutionele variatie vereist: niet alleen het benutten van de bestaande besluitvormingsvarianten binnen de communautaire methode, maar ook harde en zachte vormen van coördinatie en differentiatie van rechten en plichten tussen de lidstaten. En aantal urgente vraagstukken als macro- en micro-economische coördinatie, werkgelegenheid en interne en externe veiligheid vraagt om contextgevoelige, innovatieve vormen van governance. more

• Nederland handelsland : het perspectief van de transactiekosten

  De buitenlandse handel vormt een belangrijke drijvende kracht voor de economische ontwikkeling van Nederland. Het rapport analyseert de gevolgen van mondialisering en informatisering voor de positie van Nederland als handelsnatie. Hierbij wordt de internationale handel bezien vanuit het perspectief van de transactiekostentheorie.In deze benadering ligt de nadruk niet op het produceren van concurrerende goederen en diensten, maar op de kosten van het handeldrijven zelf. De raad komt tot beleidsaanbevelingen van een globaal en aanvullend karakter. more

• Naar nieuwe wegen in het milieubeleid

  In dit rapport gaat het om de gewenste beleidsvorming voor de nu nog openstaande, hardnekkige milieuproblemen zoals de problematiek van de CO2-uitstoot en van klimaatverandering en de afnemende biodiversiteit. Deze problemen zijn van bovennationale schaal en hebben een lange tijdsdimensie. Voor dit soort problemen kan niet worden uitgegaan van de bestaande, vertrouwde beleidsconcepten. De legitimatie van het overheidsbeleid vraagt om nieuwe combinaties van mobilisatie van kennis en een brede maatschappelijke deling en inbedding van kennis. more