Lecture 2009 De overheid als keuze-architect
De WRR-lecture 2009 wordt gehouden op donderdag 26 november 2009 in de Nieuwe Kerk, Spui 175 in Den Haag van 14.00 tot 17.00 uur.
Een aantal grote problemen waarvoor onze samenleving staat, kan alleen worden opgelost als mensen hun gedrag veranderen. Maar hoe krijg je mensen zover? Hoe kan de overheid bevorderen dat mensen gezonder leven, sparen voor later, zuinig omgaan met schaarse middelen, meer rekening houden met elkaar? Wettelijke dwang of financiële prikkels zijn lang niet altijd mogelijk of wenselijk, informatie is ontoereikend of zelfs contra-productief. Maar er is een nieuw en mogelijk veelbelovend sturingsinstrument in opkomst. In de wetenschap wordt steeds duidelijker dat de manier waarop mensen keuzes krijgen voorgelegd, grote invloed heeft op gedrag. Door een slimme 'keuzearchitectuur' zou de overheid burgers kunnen sturen... Is dit misschien de oplossing? Wat is dit voor nieuw instrument? Wanneer is inzet ervan goed voor onze individuele en/of collectieve welvaart en welzijn? En wanneer verwordt het tot manipulatie?
Over dit hete hangijzer gaat de WRR-lecture 2009. Keynote-spreker voor deze lecture is professor Richard Thaler, directeur van Center for Decision Research van de University of Chicago en gelauwerd pionier op het gebied van de gedragseconomie. Dit is de tak van de economie die onderzoekt hoe mensen in het alledaagse leven kiezen en probeert de schijnbare ‘irrationaliteit’ van hun keuzen te begrijpen en verklaren. In 2008 publiceerde Thaler samen met Cass Sunstein, adviseur van Barack Obama, de beststeller Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. Thaler en Sunstein noemen hun sturingsfilosofie ‘libertair paternalisme’.
Drie sprekers zullen reageren op Thalers lezing:
Ab Klink, minister van VWS. Op weinig beleidsterreinen speelt zo nadrukkelijk de spanning tussen keuzevrijheid van burgers enerzijds en de wens anderzijds als op het gebied van gezond leven en gezondheidszorg;
Maarten Hajer, directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving en hoogleraar politicologie. Om ons land ook voor de volgende generatie leefbaar te houden, zullen mensen massaal hun gedrag moeten veranderen. Is een andere keuzearchitectuur de oplossing?
Martin van Hees, hoogleraar Ethiek en Politieke Theorie. Is deze nieuwe vorm van sturing van keuzegedrag verenigbaar met individuele verantwoordelijkheid of staat het er juist haaks op?
Inez de Beaufort, hoogleraar Gezondheidsethiek aan het Erasmus Medisch Centrum, zal WRR-lid en gedragseconoom Henriëtte Prast op verrassende wijze interviewen over het thema van deze middag.
Meer informatie
Programma WRR-Lecture 2009
Archief WRR-lecture (2002-2008)
